PGE Energetyka Kolejowa zakończyła przewodnictwo w projekcie „Prezydencja Bezpieczeństwa”, realizowanym w ramach Związku Pracodawców Kolejowych, i przekazała je spółce POLREGIO, która przejmuje kolejny etap prac. W ciągu dziewięciu miesięcy zespoły ekspertów wielu podmiotów z branży wypracowały zestaw wytycznych porządkujących prowadzenie prac w czynnych torach kolejowych i ograniczających ryzyko zdarzeń w jednym z najbardziej wymagających, z punktu widzenia bezpieczeństwa, obszarów funkcjonowania kolei. POLREGIO w ramach swoich działań skoncentruje się na udoskonalaniu systemu szkoleń.
PGE Energetyka Kolejowa, jako pierwszy lider projektu, zainicjowała działania i wyznaczyła kierunki w ramach Prezydencji Bezpieczeństwa. Spółka położyła nacisk na uporządkowanie zasad współpracy w warunkach jednoczesnej obecności wielu podmiotów na tej samej infrastrukturze, szczególnie w czynnych torach kolejowych.
- Praca w czynnych torach kolejowych to jeden z tych elementów naszej działalności, który rodzi najwięcej ryzyk, jeżeli chodzi o bezpieczeństwo – podkreśla Mateusz Sławiński, Prezes Zarządu PGE Energetyka Kolejowa. – W trakcie naszego przewodnictwa skupiliśmy się na wypracowaniu rozwiązań, które w praktyce poprawiają bezpieczeństwo pracy i pomagają ograniczać ryzyko, tak aby pracownicy kolei każdego dnia mogli bezpiecznie wracać do swoich bliskich.
Opracowane rozwiązania obejmują reguły postępowania w czynnych torach kolejowych dla pracowników bezpośrednich, wytyczne dla pracowników kierujących pracami oraz „Dekalog bezpieczeństwa w torach czynnych” jako dokument wspierający standardy pracy. Dodatkowo stworzono film instruktażowy, który jest rozwinięciem „Dekalogu bezpieczeństwa”. Wypracowane rozwiązania wprowadzają większą przejrzystość, poprawiają koordynację działań i ograniczają ryzyko popełnienia błędów w pracy operacyjnej.
- Ważnym efektem naszego przewodnictwa było zestawienie doświadczeń wielu różnych podmiotów działających na tej samej infrastrukturze - dodaje Mateusz Sławiński. – Pokazało to wyraźnie, że wiele zdarzeń nie wynika z pojedynczych błędów, ale z braku spójności całego procesu. Dlatego kluczowe znaczenie ma uporządkowanie zasad oraz usprawnienie koordynacji, gdyż bezpośrednio wpływa to na poziom bezpieczeństwa.
Projekt przechodzi teraz w kolejny etap, który poprowadzi POLREGIO. Przewoźnik planuje, aby podczas 9-miesięcznej kadencji wypracować fundamenty pod bardziej efektywny system szkoleniowy, z którego mogłyby skorzystać wszystkie spółki kolejowe. Działania mają skupiać się na trzech filarach: wypracowaniu standardu dobrych praktyk, koncentrując się na wizualizacji materiałów szkoleniowych oraz uproszczeniu przekazu merytorycznego; doskonaleniu instruktorów z tradycyjnego wykładowcy w nowoczesnego trenera, a także weryfikacji jakości, co pozwoli mierzyć realny poziom jakości szkolenia, a nie tylko samą obecność pracowników na zajęciach.
- Bezpieczeństwo jest priorytetem dla POLREGIO. Codziennie naszymi pociągami przewozimy setki tysięcy pasażerów, dlatego kluczowym elementem jest zapewnienie im bezpiecznych warunków podróżowania. To wymaga zaangażowania wielu podmiotów kolejowych, w tym innych przewoźników oraz zarządcy infrastruktury. Liczę na to, że dzięki bogatemu doświadczeniu, dobrym praktykom i nowym inicjatywom sprawimy, iż rok 2026 będzie najbezpieczniejszym w historii polskiej kolei – powiedział Andrzej Pawłowski, prezes Zarządu POLREGIO S.A.
Najtrudniejszymi do wyeliminowania przyczynami sytuacji niebezpiecznych na kolei są błędy ludzkie – na przykład pominięcie semafora przez maszynistę czy błędne ułożenie drogi przebiegu przez dyżurnego ruchu. Wszystkie te incydenty podlegają weryfikacji komisji kolejowych, które następnie przekazują zalecenia, a konkretne przypadki stają się tematami pouczeń dla kolejarzy odpowiedzialnych za bezpieczeństwo ruchu pociągów.
Ujednolicenie standardu pouczeń i szkoleń oraz nadanie im łatwiejszej i bardziej przejrzystej formy, zdaniem POLREGIO, może wpłynąć na poprawę bezpieczeństwa i ograniczenie wydarzeń wywołanych czynnikiem ludzkim.
- Maszyniści muszą regularnie przechodzić pouczenia uprawniające ich do wykonywania zawodu. Sądzimy, że materiały merytoryczne przygotowane z wykorzystaniem autentycznych nagrań ze zdarzeń będą lepiej przyswajane. To z kolei przełoży się na zmniejszenie liczby podobnych incydentów w przyszłości – powiedział Andrzej Pawłowski. – Dotychczas szkolenia bywały zbyt schematyczne, a komunikacja miała charakter czysto proceduralny. Chcemy to zmienić, kładąc nacisk na aktywną pracę na realnych błędach w duchu kultury bezpieczeństwa.
Bardzo ważne jest także zaangażowanie szkolonych pracowników podczas pouczeń. Zdaniem POLREGIO ten obszar także może zostać ulepszony – chociażby poprzez wyposażenie instruktorów w dodatkowe umiejętności miękkie, dzięki którym forma przekazywania wiedzy stanie się atrakcyjniejsza. Projekt „Instruktor 2.0” realizowany podczas Prezydencji może realnie zmienić i zapoczątkować nowe możliwości szkoleniowe w branży.
Każdy z wymienionych obszarów wymaga szczegółowej analizy oraz – wspólnie z innymi spółkami kolejowymi – wypracowania jednego, uniwersalnego modelu postępowania podczas szkoleń. To zadanie długofalowe i czasochłonne. Jak podkreśla POLREGIO, nie jest to jedynie doraźny projekt szkoleniowy, ale budowa trwałego fundamentu nowoczesnej kultury bezpieczeństwa na polskiej kolei. Po 9 miesiącach prezydencji spółka przekaże następnemu liderowi bezpieczeństwa przygotowane materiały, które będą dalej rozwijane.
„Prezydencja Bezpieczeństwa” to inicjatywa realizowana w formule rotacyjnej przez członków Związku Pracodawców Kolejowych. Projekt łączy spółki działające w różnych obszarach sektora i umożliwia wspólne wypracowywanie rozwiązań, które są rozwijane i przekazywane kolejnym liderom.
Zarówno PGE Energetyka Kolejowa, jak i POLREGIO podkreślają, że projekt buduje wspólne standardy działania i stanowi praktyczny krok w kierunku ograniczania ryzyka oraz poprawy bezpieczeństwa pracy w całej branży kolejowej.